Antihistaminica

Antihistaminica

“Er zijn verschillende natuurlijke antihistamica die bij acute klachten ingezet kunnen worden.”

Miljoenen mensen leiden wereldwijd aan allergische aandoeningen. Het aantal mensen dat hieraan lijdt is de laatste 25 jaar zelfs verdubbeld. De oorzaken hiervan worden onderzocht door de functionele geneeskunde. Acute klachten kunnen vaak ook snel verlicht worden door natuurlijke antihistame. Hieronder zullen we enkele soorten natuurlijke histamineremmers bespreken.

De meest voorkomende allergieën zijn hooikoorts, huisstofmijtallergie,
astma, contactallergie, huisdierenallergie en voedselallergie. De allergie kan een hevige reactie opwekken in de vorm van een ontstekingsreactie. Wat gebeurt er dan precies bij een ontstekingsreactie?

Bij een allergie reageert het lichaam op stoffen van buitenaf waar het lichaam niet op zou horen te reageren. Het lichaam ziet deze stoffen (allergenen) onterecht aan voor indringers die onschadelijk gemaakt moeten worden, en gaat antistoffen aanmaken. Er zijn verschillende manieren waarop een allergische reactie kan verlopen. Deze worden onderverdeeld in 4 type allergische reacties.

Type I (Direct optredende allergische reactie)

Bij een type I allergische reactie komt de antistof (IgE genoemd) in werking als reactie op een bepaald allergeen, en gaan de mestcellen in het lichaam de stof histamine produceren. Histamine zorgt voor de allergische reactie. Dit gebeurt elke keer als een persoon met een allergie in aanraking komt met het allergeen. Dit wordt sensibiliatie genoemd. Klachten treden meteen op na het in contact komen met het allergeen.

Type II

Bij een type II allergische reactie richten de antistoffen (IgG en IgM ) zich naar antigenen op het oppervlak van cellen en weefsels, waardoor deze cellen en weefsels als lichaamsvreemd worden aangezien. Dit triggerd naturalkillercellen en granulocyten om deze weefsels en cellen te vernietigen. Dit resulteert vaak in ernstige ontstekingen en weefselafbraak.

Type III (vertraagde allergische reactie / overgevoeligheidsreactie)

Bij een type III allergische reactie worden er complexen gevormd in de bloedbaan of in weefsels die bestaan uit het allergeen en de antistof. Deze complexen slaan neer in weefsels en trekken neutrofielen aan die de celkernen vernietigd waardoor het cel- en weefselschade ontstaat. Doordat het even duurt voordat de de neutrofielen worden aangetrokken, duurt het langer voordat er klachten optreden. Tot 72 uur na het in contact komen met het allergeen kunnen er nog klachten optreden. Doordat deze complexen in ieder weefsel kunnen neerslaan kunnen er klachten optreden door het hele lichaam.

Type IV

Bij een type IV allergische reactie binden bepaalde T-helpercellen zich aan het allergeen waardoor er chemokinen worden uitgescheiden. Deze chemokinen trekken ontstekingscellen (macrofagen) aan die de T-helpercel met het allergeen opruimt. Dit gaat echter gepaard met weefselbeschadiging en heftige ontstekingsreacties. Bij een nikkelallergie en parfum allergie treedt meestal een type IV allergische reactie op, dit gaat vaak gepaard met eczeem.

De klachten die ontstaan bij een allergie worden veroorzaakt door het vrijkomen van histamine. Na passage van het allergeen door het epitheel, maken de B-lymfocyten van het immuunsysteem IgE-antilichamen aan. Deze binden zich aan receptoren op de mestcellen in onder andere de huid, de longen, de neus, de mond, de darmen en het bloed om histamine, die hierin ligt opgeslagen, vrij te geven (degranulatie). Dit veroorzaakt ontstekingen waardoor cytokinen uit het immuunsysteem actief worden om reparaties uit te voeren en de ontsteking op te lossen. De degranulatie van de mestcellen kan worden geblokkeerd door een antihistaminicum in te zetten. Deze werkt door zich te binden aan de receptoren van het lichaamseigen histamine.


De oude generatie reguliere antihistaminica heeft vooral een sederende werking, omdat ze op het centrale zenuwstelsel inwerken. Bijwerkingen van de nieuwe generatie zijn onder andere een droge mond en keel, veranderingen in het gezichtsvermogen, maagdarmklachten, duizeligheid, vermoeidheid, trillingen, rusteloosheid, nervositeit, slapeloosheid, coördinatiestoornissen zij niet ongebruikelijk. Natuurlijke antihistaminica zijn vrij van deze bijwerkingen. Veel natuurlijke antihistaminica zijn in onze voeding terug te vinden. Bij milde allergische reacties en ter preventie van allergieën is aan te raden om deze aan het dieet toe te voegen en daarbij te zorgen voor een beperkte consumptie van histaminerijke voeding. Wanneer de allergische reacties ernstig zijn, dan voldoet enkel antihistaminicarijke voeding niet en is het gebruik van suppletie onvermijdelijk. Verschillende natuurlijke antihistaminica kunnen bij acute klachten als supplement ingezet worden.

Hieronder bespreken we de volgende antihistaminica: Bromelaïne, Quercetine, Kurkuma, Vitamine C en Scutellaria.

Neem bromelaïne om zwelling in de bijholtes te verminderen.Bromelaïne is een enzym dat gevonden wordt in ananas en andere planten. Het wordt gebruikt als spijsverteringsenzym en om ontsteking te behandelen.

  • Onderzoeken bij dieren hebben ook aangetoond dat bromelaïne effectief kan zijn bij astma.
  • Het Duitse expert panel, de Commissie E, beveelt doseringen aan van 80-320 mg (200-800 FIP units), 2-3 keer per dag. Bromelaïne wordt ingenomen als supplement.
  • Neem geen Bromelaïne als je allergisch bent voor latex. Om onduidelijke redenen komt het algemeen voor dat men gevoelig is voor beiden.
  • Als je amoxicilline of bloedverdunnende medicatie inneemt, neem dan voordat je bromelaïne gebruikt contact op met je arts.

Experimenteer met quercetine. Quercitine wordt in diverse planten gevonden. Het zijn bio flavonoïden en hun functie lijkt te zijn om bloedvaten te beschermen tegen overmatige “lekkage”, en daarmee verminderen ze de zwelling die geassocieerd wordt met allergieën. Quercitine functioneert ook als ontstekingsremmend middel.

  • Zowel quercetine als rutine lijken veilig te zijn, met alleen meldingen van zeldzame gevallen van uitslag en een spijsvertering die van slag is.
  • Quercetine en rutine kunnen als supplement ingenomen worden, waarbij de aanwijzingen van de fabrikant worden opgevolgd.
  • De veiligheid van quercetine en rutine is niet getest op kinderen en zwangere vrouwen.
  • Er is wat bewijs dat quercetine en rutine de bloeddruk kunnen verlagen – als je medicijnen voor je bloeddruk neemt, overleg dan met je arts voor je quercetine of rutine inneemt.
  • Quercetine en rutine moeten niet gelijktijdig ingenomen worden met cyclosporine (Neoral, Sandimmune).
  • Als je bloedverdunners neemt, zoals warfarine of aspirine, overleg dan met je arts voor je quercetine of rutine inneemt.

Gebruik kurkuma om ontstoken luchtwegen te verzachten. Kurkuma bevat een substantie met de naam curcumine, wat het vrijgeven van histamine in het lichaam voorkomt (en dat veroorzaakt allergiesymptomen). Het werkt ook als ontstekingsremmer, waarbij de als gevolg van een allergische reactie ontstoken luchtwegen in de keel verzacht worden.

  • Je kunt je inname van kurkuma verhogen door een snufje kurkuma toe te voegen aan elk groente- vis- of vleesgerecht dat je maakt. Het heeft geen sterke smaak, maar het geeft het gerecht een prettige geel/oranje kleur.
  • De aanbevolen dagelijkse inname van kurkuma is 300 mg per dag.

Verhoog je inname van vitamine C, dat helpt histamine af te breken. Vitamine C vermindert de afgifte van histamine, helpt om vrijgegeven histamine sneller af te breken en vermindert de gevoeligheid van je luchtwegen voor histamine.

  • Voedingssoorten die grote hoeveelheden vitamine C bevatten zijn: Papaya, banaan, mango, guava, ananas, broccoli, bloemkool, kool en zoete aardappel.
  • De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid vitamine C is 1000 mg.

Breek histamine af met Scutellaria. De Scutellariae wortel wordt door Chinese kruidenspecialisten al eeuwen gebruikt bij behandeling van ‘branderige’ en ‘vurige’ aandoeningen zoals koorts, maagbranden, artritis en geïrriteerde luchtwegen, maar staat ook zeker bekend om de werking bij allergische reacties zoals hooikoorts. Scutellariae wordt getypeerd als een ‘blussend kruid’.

Diverse Westerse, wetenschappelijke onderzoeken bevestigen het positieve effect van Scutellariae bij hooikoortsklachten. Scutellariae remt de afgifte van histamine waardoor de hooikoortsklachten afnemen. Scutellariae kan overigens toegepast worden bij alle histaminereacties, dus ook bij jeuk, oedeem en migraine die ontstaan zijn door bijvoorbeeld huisstofmijt- en huisdierallergie. Scutellariae is verkrijgbaar in plantaardige capsules waardoor inname vergemakkelijkt wordt. Een dagelijkse dosering van 500 tot 3000 mg wordt aangeraden. Scutellariae kent geen bijwerkingen. Gebruik tijdens zwangerschap of lactatie wordt echter afgeraden.

Andere natuurlijke histaminica: OPC’s (bioflavonoiden), Pycnogenol, Brandnetel, Groot hoefblad, Astragalus, Spirulina.

Factoren die een rol kunnen spelen bij allergieën zijn bijvoorbeeld ook hygiëne, erfelijke facturen en de conditie van de darmen. Ongezonde voeding, toxines, schimmels, gisten, infecties, medicijnen en stress kunnen een ongezonde darmflora en/of leaky gut veroorzaken.

Voor het behandelen van allergieën en andere oorzaken / gevolgen hiervan verwijzen wij u altijd naar een deskundige arts of natuurgeneeskundige.